FBI đột kích phòng thí nghiệm sinh học trái phép: Chủ sở hữu gốc Trung Quốc và những câu hỏi an ninh chưa có lời đáp

Một cuộc đột kích của FBI hôm 1/2/2026 vào một ngôi nhà ở đông bắc Las Vegas đã phát hiện một phòng thí nghiệm sinh học bất hợp pháp do Jia Bei Zhu điều hành thông qua công ty Universal Meditech Inc.

Theo thông tin từ giới chức thực thi pháp luật, các đặc vụ phát hiện nhiều căn phòng chứa đầy tủ lạnh, lọ mẫu và thiết bị phòng thí nghiệm. Hơn 1,000 mẫu sinh học đã được thu giữ và chuyển đến Centers for Disease Control and Prevention để phân tích. Các báo cáo sơ bộ cho thấy sự hiện diện của nhiều tác nhân gây bệnh nguy hiểm, bao gồm HIV, vi khuẩn lao, ký sinh trùng sốt rét và các mẫu có nhãn “Ebola”.

Vụ việc có liên hệ với cuộc điều tra trước đó năm 2023 tại Reedley, California, nơi Zhu từng bị bắt vì điều hành một cơ sở tương tự chứa nhiều tác nhân sinh học nguy hiểm.

Hồ sơ gia đình và các mối liên hệ tại Trung Quốc

Thông tin công khai cho thấy cha của Zhu, ông Zhu Zongxiang, từng là giáo sư và giám đốc tại Viện Vật lý Sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đồng thời giữ vai trò học thuật tại các cơ sở nghiên cứu khác ở Trung Quốc. Truyền thông nhà nước Trung Quốc trong nhiều năm qua từng đưa tin về hoạt động học thuật của ông.

Mẹ của Zhu, Zhu Pengdi, được cho là từng công tác trong lĩnh vực khoa học – y tế và có liên quan đến các doanh nghiệp sinh học tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, giới chức Mỹ chưa công bố bất kỳ bằng chứng nào cho thấy các thành viên gia đình hoặc cơ quan nhà nước Trung Quốc có liên quan trực tiếp đến hoạt động phòng thí nghiệm bất hợp pháp tại Mỹ.

Vấn đề an ninh sinh học và lỗ hổng giám sát

Các chuyên gia an ninh sinh học cho rằng vụ việc đặt ra ba câu hỏi lớn:

Lỗ hổng cấp phép và kiểm tra: Làm thế nào một cơ sở chứa hàng nghìn mẫu sinh học nguy hiểm có thể hoạt động trong khu dân cư mà không bị phát hiện sớm?

Chuỗi cung ứng sinh học: Các mẫu bệnh phẩm được nhập vào Mỹ bằng cách nào?

Giám sát doanh nghiệp công nghệ sinh học tư nhân: Cơ chế kiểm tra hiện tại có đủ chặt chẽ trước sự gia tăng các công ty biotech nhỏ và startup?

Giới chức liên bang cho biết cuộc điều tra vẫn đang mở rộng để xác định nguồn gốc các mẫu vật và khả năng vi phạm luật liên bang về vận chuyển tác nhân sinh học.

Cẩn trọng trước các suy đoán địa chính trị

Một số ý kiến trên mạng xã hội đã nhanh chóng suy diễn rằng vụ việc có thể liên quan đến hoạt động nhà nước nước ngoài. Tuy nhiên, hiện chưa có tài liệu công khai nào từ FBI hoặc CDC chứng minh giả thuyết này.

Trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Trung vốn đã căng thẳng về công nghệ, gián điệp và an ninh sinh học, vụ việc chắc chắn sẽ làm gia tăng yêu cầu siết chặt kiểm soát và giám sát.

Kết luận

Vụ phòng thí nghiệm trái phép ở Las Vegas – nối tiếp sự kiện tại California năm 2023 – cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong quản lý an toàn sinh học ở cấp địa phương và liên bang.

Cho đến khi có kết luận điều tra chính thức, điều rõ ràng nhất lúc này không phải là một âm mưu địa chính trị đã được chứng minh, mà là nhu cầu cấp bách phải tăng cường kiểm soát, minh bạch hóa chuỗi cung ứng sinh học và bảo vệ cộng đồng trước các rủi ro y tế tiềm ẩn.

Cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

TH