Kịch bản và diễn xuất

Hai vế của phương trình tạo ra sự thành công của một vở kịch, hay một cuốn phim, là kịch bản sống động và diễn viên xuất sắc.
Kịch bản thấm thía + diễn viên thượng thặng = tuyệt đỉnh nghệ thuật
Nhìn từ góc nghệ thuật thì 3 ngày đại hội của đảng Cộng Hòa cũng là một vở kịch hay một cuốn phim, với một kịch bản được dàn dựng chặt chẽ, và với những diễn viên được tuyển chọn kỹ lưỡng.

Cả kịch bản lẫn diễn viên còn được chọn theo tiêu chuẩn "đo chân, đóng giầy"; chân là khán giả, và xa hơn nữa là cử tri Cộng Hòa -với những đặc tính đa số là người Mỹ trắng, đàn ông, và tương đối sung túc trong cuộc sống vật chất.

                                                    Trump giới thiệu diễn giả Melania

Đôi giầy được đóng vừa vặn cho hai bàn chân đó là những chính khách cực hữu, những người chủ trương America First, như thống đốc New Jersey Chris Christie, cựu đô trưởng New York Rudolph W. Giuliani, cựu thống đốc Texas Rick Perry, chủ tịch hạ viện Paul Ryan, hay cựu phó tổng thống Dick Cheney, và v.v...

Nội dung nòng cốt của kịch bản là đại đoàn kết đảng viên Cộng Hòa; tầm quan trọng của tinh thần đại đoàn kết được chủ tịch đảng -ông Reince Priebus- trình bầy, “Nếu không sát cánh, không tay trong tay, cùng nhau nỗ lực chặn đứng Hillary Clinton, thì chúng ta chỉ còn nước dọn mình chờ bà tổng thống lên ngôi.”

Cảnh giác hay không, trước lời cảnh cáo của đảng trưởng, nhưng mọi người đều cố gắng, nhất là những diễn giả.

Ông Giuliani được khán giả nhiệt liệt hưởng ứng trong bài diễn văn cổ động người Mỹ ủng hộ lực lượng cảnh sát trong nhiệm vụ “making America safe again,” -làm cho Hoa Kỳ lại trở thành an toàn như ngày xưa.

Vấn đề không đơn giản, vì cảnh sát đang nhân danh nền an toàn của Hoa Kỳ để giết hàng ngàn người Mỹ Đen không gây bất an cho Hoa Kỳ, nhưng vấn đề lại quan trọng vì phe Dân Chủ đang được lòng những người Mỹ Đen, Mễ, và nhiều thành phần di dân khác, đa số là cử tri.

Nhiều lãnh tụ Cộng Hòa không dễ dãi như ông Giuliani -họ không chấp nhận ứng cử viên Trump; một điển hình: cả 2 vị cựu tổng thống Cộng Hòa -2 ông Bush Bố, Bush Con- đều không tham dự, cả 2 vị tuyển viên Cộng Hòa -nghị sĩ John McCain và ông Mitt Romney, cũng không tham dự; 27 trong tổng số 52 nghị sĩ Cộng Hòa cũng vắng mặt.

Ngay đến thống đốc Cộng Hòa John Kasich của tiểu bang Ohio -tiểu bang chủ nhà đang tiếp đón phái đoàn đại biểu từ các tiểu bang khác về Cleveland dự đại hội - cũng từ chối không tham dự đại hội Đảng.
Giữa những dấu hiệu chia rẽ trầm trọng, mọi người vẫn nỗ lực để tạo thành công cho Đại Hội Cộng Hòa, vì -như mọi cuộc trình diễn nghệ thuật, cuộc trình diễn chính trị Cleveland cũng sẽ tạo hài lòng hay bất mãn cho khán giả -trong trường hợp này khán giả là khối 23 triệu cử tri.

Nhưng, điều đáng buồn là Đại Hội Cleveland không thành công.
Sáng thứ Ba 7/19/2016, vợ chồng ông Trump từ Cleveland đáp xuống Nữu Ước bằng máy bay riêng, và họ ngạc nhiên trước câu hỏi của phóng viên truyền thông, “tại sao bà Melania Trump lại đạo văn trong bài diễn văn đọc tối hôm trước tại Đại Hội?”

Đạo văn là đánh cắp; nhưng đánh cắp như thế nào? Đánh cắp của ai? Quả là một bất ngờ khiếp đảm. Bài diễn văn Melania đọc tối hôm trước đã được cử tọa hoan nghênh nhiệt liệt; khán giả đứng lên vỗ tay, tràng pháo tay dài 2 phút, và nụ cười cảm ơn vô cùng duyên dáng của bà hoàng diễn giả làm tràng pháo tay không chịu dứt hẳn.

Người kinh ngạc nhất là Trump, vì chính ông đã chấp thuận việc thuê 2 cây “bút ma” danh tiếng - Matthew Scully và John McConnell- viết bài diễn văn cho bà vợ người mẫu, gốc Slovenian, đọc trước Đại Hội. Hai ông “thợ viết” này đã từng viết bài diễn văn “mua nước mắt” để tổng thống George W. Bush đọc ngày 9/11/2001.

Tác giả chuyên nghiệp, diễn giả đẹp như tiên Slovenian, giúp Trump vô cùng vững bụng; trong màn giới thiệu vợ, ông còn biểu diễn cảnh hôn hít mùi mẫn.

Ông không biết, mà 2 ghost writers cũng không biết là người đẹp không chỉ đẹp xác, mà cả tâm hồn cũng đẹp; nàng thích những tư tưởng thơ mộng, những câu văn thâm trầm, trong đó có những câu như “your word is your bond,” (lời mình nói là sợi xích tự trói,” hoặc câu, “your dreams and your willingness to work for them,” (ước mộng và thiện chí thực hiện ước mộng là ...). Thích trang điểm, Melania cũng muốn làm đẹp hơn nữa bài diễn văn chính trị cô đọc để giúp chồng “một bước” lên tổng thống.

Cô nói những điều dễ thương cô muốn nói, cô gài vài đóa hoa tư tưởng vào những khô khan cô phải đọc, cô làm đẹp bài diễn văn chỉ có giá trị chính trị; Melania không ý thức được là cô nói những điều mà 8 năm trước Michelle Obama đã nói để vận động tranh cử cho chồng.

Cô vẽ lên những điều tốt đẹp mà Michelle đã vẽ, và nói lên ước mơ cô muốn để lại cho hậu thế những di sản tuyệt vời đó -như Michelle đã nói.

Có thể Melania lầm lẫn ngay tình; nhưng 2 ngày sau bài diễn văn cô đọc, cô vẫn là đề tài cho những buổi talk show châm biếm, là đối tượng giúp những anh hề trong hộp đêm chọc cười khách hàng.
Chính khách đánh mướn Chris Christie -thống đốc New Jersey- hưởng ứng bằng nhận xét, “không hề có đạo văn, 93% nội dung bài diễn văn bà Melania Trump đọc không giống bài của bà Michelle Obama.”
Ông Paul Manafort -giám đốc tranh cử của Trump- cũng phủ nhận, “chẳng có gì giống cả ngoại trừ 50 chữ.”

Trở lại với quy luật sân khấu kịch trường để khẳng định là cuộc trình diễn Đại Hội Đảng Cộng Hòa không thành công, mặc dù mọi diễn viên đều đóng tròn vai. Lý do không thành công là cô đào thương Melania Trump diễn cương, mặc dù cô diễn xuất tuyệt vời.

"Diễn cương" là diễn ra ngoài vai trò kịch tác gia viết cho cô; cô không thích vai "hoàng hậu" cứng ngắc trong khuôn phép, cô thích một vai nhân bản hơn, thích những xúc động thật và sống mà mọi thiếp phụ trẻ như cô phải thích.

Có thể Melania không biết là Michelle cũng trạc tuổi cô, cũng thích như cô, và 8 năm trước đã nói lên ý thích đó. Có thể cô chỉ lầm lẫn ngay tình, nhưng hậu quả vẫn là biến một vở kịch đáng lý phải hùng tráng, oai dũng, trở thành một vở hài kịch.

Khán giả rất thích hài kịch vì ai cũng thích cười; nhưng chồng cô lại không thích hài kịch, vì sau tiếng cười chuyên chở đôi chút thương hại, cử tri sẽ không chọn Trump.
Nguyễn đạt Thịnh