Rộ tin Iran đã chọn được tân lãnh tụ tối cao

Theo tờ Iranian International hôm 3-3, ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, được Hội đồng Chuyên gia Iran, một cơ quan quyền lực gồm các giáo sĩ, lựa chọn để nắm quyền điều hành đất nước. Thông tin này được truyền thông Israel đăng tải rộng rãi nhưng chưa được các cơ quan ngôn luận nhà nước Iran xác nhận.

Ban đầu, có thông tin cho rằng ông Mojtaba nằm trong số 40 phụ tá cấp cao Iran thiệt mạng trong cuộc tấn công hôm 28-2. Theo CNN, ông Mojtaba nổi tiếng với sự trung thành tuyệt đối với chủ nghĩa bảo thủ cứng rắn của cha mình và có mối quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Ông không giữ chức vụ chính thức nào trong chính quyền của cha mình nhưng vẫn bị Mỹ trừng phạt vào năm 2019.

Hãng thông tấn Mehr của Iran đã bác bỏ thông tin cho rằng ông Mojtaba Khamenei thiệt mạng cùng với cha mình trong cuộc tấn công của Israel, nói rằng ông "hoàn toàn khỏe mạnh". Theo hãng thông tấn này, ông đang giải quyết các vấn đề liên quan đến người thân thiệt mạng trong các cuộc tấn công gần đây.

Nếu thông tin được bổ nhiệm là xác thực, thì đây là điều bất ngờ. Giới chức nước này theo truyền thống không coi trọng việc kế vị lãnh đạo theo kiểu gia đình, đặc biệt là kể từ khi chính quyền hiện tại lên nắm quyền từ năm 1979.

Quốc gia Trung Đông này đã rơi vào hỗn loạn kể từ khi Mỹ khởi động các cuộc tấn công. Tình trạng hỗn loạn càng trầm trọng hơn do thiếu người nắm quyền. Ông Ali Khamenei đã không chỉ định người kế nhiệm rõ ràng nếu có chuyện gì xảy ra với ông, buộc Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên phải đưa ra lựa chọn. Bất cứ ai được chọn cũng cần phải được Hội đồng Giám hộ quốc gia phê chuẩn.

Những kỳ vọng đó khiến ông Mojtaba trở thành một lựa chọn khó xảy ra vì nhà lãnh đạo tối cao vừa là người đứng đầu tôn giáo của Iran vừa là người đứng đầu chính phủ.

Ông Mojtaba không có bằng cấp tôn giáo đáng kể. Điều này trong hoàn cảnh bình thường có thể khiến ông trở thành mục tiêu phủ quyết của Hội đồng Giám hộ, theo tờ The Wall Street Journal.

Các chuyên gia dự đoán rằng người kế nhiệm ông Ayatollah Ali Khamenei khó có thể nắm giữ nhiều quyền lực như vậy và thay vào đó sẽ chỉ đóng vai trò là người đứng đầu trên danh nghĩa.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Israel nói với Fox News lực lượng Israel đã tấn công một cuộc họp của Hội đồng Tối cao Iran hôm 3-3 khi các quan chức đang tập trung để chọn người kế nhiệm cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Cuộc tấn công diễn ra ngay phía Nam Tehran.

Các quan chức Israel tin rằng nhiều quan chức Iran chịu trách nhiệm kiểm đếm phiếu bầu trong quá trình kế nhiệm đã thiệt mạng trong cuộc tấn công. Các quan chức này không nằm trong số các giáo sĩ cầm quyền hoặc các giáo sĩ hàng đầu nhưng cuộc tấn công đánh dấu một sự leo thang đáng kể khi Israel tiếp tục mở rộng mục tiêu tấn công bên trong Iran.