Sự việc Alex Pretti – cần được nhìn nhận từ nhiều góc độ

Monday, 26/01/2026 - 03:50:21 PM

Trong vụ Pretti, câu hỏi pháp lý đúng không phải là “cảnh sát có bắn trước mặt hay sau lưng”, mà là mối đe dọa có còn tồn tại hay không vào khoảnh khắc bóp cò.

Xem thêm: Tổng thống Trump nói ICE sẽ rút khỏi Minneapolis
--> https://viendongonline.com/article/tong-thong-trump-noi-ice-se-rut-khoi-minneapolis-giua-bao-loan-va-cai-chet-gBLZzOjS.html

Sau hơn 24 giờ kể từ sự ra đi không đáng có của Alex Pretti, qua việc xem lại nhiều đoạn video ở các góc quay khác nhau và tham khảo các phân tích, bình luận pháp lý, mình đưa ra một số nhận định dưới góc nhìn đa chiều, tập trung vào khung pháp lý và diễn biến thực tế tại hiện trường.

𝟏) Hãy bắt đầu từ tính pháp lý dựa trên luật:

Án lệ Graham v. Connor (1989) của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã xác lập chuẩn mực pháp lý thống nhất để đánh giá việc cảnh sát sử dụng vũ lực. Theo đó, mọi hành vi dùng vũ lực trong quá trình chặn xét, khống chế hoặc bắt giữ phải được xem xét theo Tu chính án thứ Tư, dựa trên tiêu chí “tính hợp lý khách quan” (𝐨𝐛𝐣𝐞𝐜𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐫𝐞𝐚𝐬𝐨𝐧𝐚𝐛𝐥𝐞𝐧𝐞𝐬𝐬) tại thời điểm xảy ra sự việc, từ góc nhìn của cảnh sát đang có mặt tại hiện trường, chứ không phải từ sự đánh giá lại sau này với đầy đủ thông tin.

Chuẩn mực này thừa nhận thực tế rằng lực lượng thực thi pháp luật thường phải đưa ra quyết định trong những khoảnh khắc rất ngắn, trong hoàn cảnh căng thẳng, không chắc chắn và diễn biến nhanh. Theo đó, cảnh sát có thể sử dụng vũ lực gây chết người nếu họ một cách hợp lý tin rằng bản thân họ hoặc người khác đang đối mặt với nguy cơ tổn hại nghiêm trọng hoặc tử vong sắp xảy ra. Điều quan trọng là: niềm tin đó không nhất thiết phải đúng, mà phải hợp lý trong bối cảnh cụ thể tại thời điểm đó.

Nên nhớ rằng, các cảnh sát tại hiện trường lúc đó không có lợi thế phân tích từng góc quay chậm như chúng ta ngồi nhà bấm phím. Những gì chúng ta thấy bây giờ không phải là những gì anh ta thấy hoặc biết. Anh ta chỉ có một khoảnh khắc rất ngắn để phản ứng. Chúng ta cũng không biết chính xác anh ta đã thấy gì – chúng ta không có góc nhìn của anh ta.

𝟐) Giờ chúng ta hãy nhìn lại diễn biến của sự việc đã xảy ra hôm đó:

Sự việc xảy ra trong bối cảnh các đặc vụ liên bang thuộc Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS), bao gồm lực lượng Tuần tra Biên giới, đang tiến hành một chiến dịch thi hành pháp luật nhằm bắt giữ một người nhập cư bất hợp pháp bị cho là có tiền sử hành vi bạo lực. Alex Pretti không phải là đối tượng bị truy bắt trong chiến dịch này.

- Pretti có mang súng. Điều đó không trái luật ờ Minnesota. Anh ta có giấy phép và có quyền mang súng.

- Tôi có thể không đồng tình với mục đích biểu tình của anh nhưng tôi thừa nhận anh ta có quyền biểu tình. Mỹ là một quốc gia tự do và anh ta có quyền làm như vậy.

Tuy nhiên, quyền biểu tình cũng chịu sự quản lý của pháp luật. Việc xuống lòng đường, cản trở giao thông hoặc cản trở hoạt động thi hành công vụ không nằm trong phạm vi được pháp luật bảo vệ. Trong trường hợp này, việc Pretti và một số người khác rời vỉa hè, tiến xuống lòng đường đã góp phần làm gia tăng căng thẳng tại hiện trường.

Sai lầm đầu tiên mang tính then chốt của Pretti là khi anh ta bước xuống lòng đường trong lúc hai phụ nữ đang quay phim một đặc vụ và bị xô ngã. Pretti tự đưa mình vào một tình huống không thuộc về mình trong lúc có mang vũ khí trong người, khiến sự việc leo thang nhanh chóng. Nên nhớ rằng “Xịt hơi cay” không cho bạn quyền vật lộn với cảnh sát, nếu cảnh sát bảo bạn lùi lại – hãy lùi lại, nếu họ muốn bắt bạn do họ cho rằng bạn đã vi phạm luật pháp thì hãy chấp hành và không kháng cự. Bạn có thể thưa kiện họ sau đó nếu họ làm sai, đó là nguyên tắc cơ bản trong thực thi pháp luật là “tuân thủ trước, khiếu kiện sau” (𝐂𝐨𝐦𝐩𝐥𝐲 𝐅𝐢𝐫𝐬𝐭, 𝐋𝐢𝐭𝐢𝐠𝐚𝐭𝐞 𝐋𝐚𝐭𝐞𝐫). Nhưng Pretti đã không làm như vậy.

Trong các video tại hiện trường cho thấy Pretti vật lộn với các đặc vụ trong khi đang mang vũ khí. Đó là một quyết định cực kỳ nguy hiểm. Mọi thứ diễn ra trong vài giây, trong một chuỗi hỗn loạn leo thang. Trong quá trình đó, một cảnh sát mặc áo khoác xám dường như đã tước súng khỏi người Pretti. Tuy nhiên, gần như đồng thời, một đặc vụ khác đã hô lớn “hắn có súng” ngay trước khi phát súng vang lên vang lên chỉ vài giây sau đó. Người cảnh sát nổ súng đã dường như dừng lại một nhịp rồi bắn liên tục, cho thấy anh ta đã nhìn thấy thứ gì đó và tin rằng mối nguy là thật. Chúng ta không biết anh ta đã thấy gì. Có khả năng anh ta tin rằng Pretti vẫn có súng hoặc đang rút súng.

Điều then chốt ở đây là: chúng ta không biết chính xác cảnh sát đó đã nhìn thấy gì hoặc tin rằng mình đã nhìn thấy gì. Trong một tình huống hỗn loạn, việc nhầm lẫn về việc đối tượng còn mang súng hay đang rút súng là điều có thể xảy ra. Theo chuẩn mực pháp lý hiện hành, niềm tin đó không cần chính xác tuyệt đối, mà phải hợp lý trong hoàn cảnh cụ thể mà cảnh sát đang đối mặt.

Cũng cần đặt sự việc trong bối cảnh rộng hơn, khi các đặc vụ liên bang trong thời gian gần đây phải đối mặt với nhiều hành vi quấy rối, đe dọa và can thiệp trong quá trình thi hành nhiệm vụ. Nếu xem các video, các bạn sẽ luôn nghe tiếng còi inh ỏi, chói tai từ những người biểu tình chung quanh. Yếu tố bối cảnh này không nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực chết người, nhưng là một phần của môi trường thực tế mà các cảnh sát phải đưa ra quyết định trong tích tắc.

Ở một góc nhìn khác thì lãnh đạo chính trị và cảnh sát địa phương cũng có lỗi trong sự việc này vì đã không bảo vệ cả cảnh sát lẫn người biểu tình. Họ cần giữ cho người biểu tình ở trên lề đường, không quấy nhiễu các đặc vụ liên bang đang làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, họ đã không hoàn thành vai trò này dẫn đến người biểu tình tràn xuống đường và trực tiếp quấy rối, cản trở các đặc vụ.

Khi một cá nhân cản trở thi hành công vụ hoặc vật lộn với cảnh sát, đặc biệt trong bối cảnh mang theo vũ khí, họ không còn đơn thuần là người biểu tình mà đã trở thành tác nhân gây rối theo nghĩa pháp lý. Trong mọi trường hợp tiếp xúc với lực lượng thực thi pháp luật, việc tuân thủ mệnh lệnh là yếu tố then chốt để tránh leo thang nguy hiểm; tính hợp pháp của hành vi của cảnh sát có thể và nên được xem xét sau đó bằng con đường pháp lý.

Tự do là giá trị cốt lõi của xã hội Mỹ, nhưng tự do đó luôn đi kèm với giới hạn của pháp luật. Quyền biểu tình không đồng nghĩa với quyền tiếp cận trực tiếp, quấy rối hay cản trở những người đang thực thi nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Thật là một sự ra đi không đáng có, RIP.

Xem thêm: Tổng thống Trump nói ICE sẽ rút khỏi Minneapolis
--> https://viendongonline.com/article/tong-thong-trump-noi-ice-se-rut-khoi-minneapolis-giua-bao-loan-va-cai-chet-gBLZzOjS.html

drvunguyen

Tags #Alex Pretti #ICE #Minnesota #Minneapolis