Tại sao Hong Kong vẫn dùng dàn giáo tre trong xây dựng để rồi xảy ra thảm kịch cháy kinh hoàng

Friday, 28/11/2025 - 04:46:53 PM

Thảm kịch cháy một lúc nhiều toà nhà chung cư đang sửa chữa khiến hàng trăm người tử vong bắt nguồn từ công nhân hút thuốc trên dàn giáo làm bằng tre

Những tòa nhà chung cư bốc khói lửa dữ dội ở Hong Kong hôm ngày 26/11 được bao quanh bởi một vật liệu xây dựng cổ xưa, thứ mà bất cứ ai từng đến một trong những đô thị dày đặc nhất thế giới đều thấy quen thuộc. Đi trên đường phố Hong Kong, gần như không thể không bắt gặp những công trình được bao phủ bởi giàn giáo tre - vật liệu nổi tiếng vì độ linh hoạt, chi phí thấp và tính bền vững.

Giàn giáo tre đã xuất hiện từ thời nhà Hán cách đây khoảng 2.000 năm, và từng được dùng để xây nhiều tòa nhà cao tầng biểu tượng của thành phố, như trụ sở HSBC do Norman Foster thiết kế.

Dù được xem là một truyền thống đáng tự hào của Hong Kong, giàn giáo tre gần đây bị soi xét vì dễ cháy và dễ xuống cấp theo thời gian. Tuy vậy, những thảm họa như vụ việc lần này cực kỳ hiếm, bởi Hong Kong nổi tiếng có tiêu chuẩn an toàn xây dựng cao, nhờ chất lượng thi công tốt và quy định được thực thi nghiêm ngặt.

Nguyên nhân vụ cháy tại quận Tai Po vẫn chưa được làm rõ, nhưng cảnh sát đã bắt giữ ba người liên quan đến một công ty xây dựng bị cáo buộc “cẩu thả nghiêm trọng.” Khi xảy ra hoả hoạn, khu chung cư đang sửa chữa và toàn bộ mặt ngoài được phủ giàn giáo tre cùng lưới an toàn.

“Tre là vật liệu dễ bắt lửa. Đây lại là mùa khô ở Hong Kong, khả năng tre bị bén lửa rất cao. Khi cháy rồi thì tốc độ lan lửa cực nhanh,” theo ông Xinyan Huang, Phó Giáo sư tại Khoa Kỹ thuật Môi trường Xây dựng và Năng lượng, Đại học Bách khoa Hong Kong. Ông cho biết các thanh tre được dựng dọc, khiến ngọn lửa bùng lên theo chiều thẳng đứng mà hầu như không gặp cản trở.

Đặc khu trưởng Đặc khu Hành chính Hong Kong ông John Lee sau đó cho biết chính quyền sẽ kiểm tra toàn bộ giàn giáo tre ở thành phố sau vụ cháy này, đồng thời đang bàn bạc khả năng chuyển sang dùng giàn giáo kim loại. Giới chức cũng nghi ngờ một số vật liệu xây dựng khác gồm lưới bảo vệ, bạt và lớp phủ nhựa không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn cháy nổ.

Nhiều người ngoài Hong Kong có thể thắc mắc vì sao một trung tâm tài chính hiện đại như vậy vẫn còn dùng giàn giáo tre. Trên Weibo, hashtag “Tại sao Hong Kong vẫn dùng giàn giáo tre” trở thành chủ đề nóng. Tuy nhiên, việc thu hẹp việc sử dụng giàn giáo tre lại vấp phải phản đối từ người dân địa phương, nhiều người cho rằng đây là kỹ thuật mang giá trị văn hóa cần được bảo tồn.

Giàn giáo tre vốn quá quen thuộc với cảnh quan đường phố Hong Kong, như một phần không thể tách rời của vòng đời xây – sửa – tái thiết liên tục đã định hình thành phố trong nhiều thập kỷ. Ngoài các công trình hiện đại, tre còn được dùng để dựng sân khấu tuồng Quảng Đông tạm thời.

Một số công nhân xây dựng và công đoàn cũng bác bỏ quan điểm cho rằng tre không an toàn, cho rằng những quy định về giàn giáo tre ở Hong Kong rất nghiêm ngặt. Theo bộ quy chuẩn của chính quyền, các dự án giàn giáo tre phải tuân thủ nhiều yêu cầu chi tiết: độ dày thanh tre, độ bền tối thiểu của dây nylon dùng để buộc, khoảng cách giữa các cột… Trong đó có quy định tất cả lưới che, màn chắn hay tấm bạt phủ mặt ngoài công trình phải có khả năng chống cháy theo tiêu chuẩn được công nhận. Bộ quy chuẩn này không phải là luật, nhưng việc vi phạm có thể bị xem xét trong quá trình xử lý pháp lý.

Ông Anwar Orabi, Giảng viên ngành kỹ thuật an toàn cháy tại Đại học Queensland, người từng sống nhiều năm ở Hong Kong, nói rằng điều quan trọng nhất không phải là ngọn lửa bắt nguồn từ đâu. “Nhiều yếu tố có thể góp phần: giàn giáo tre, vốn có thể trở thành đường cao tốc cho lửa lan theo chiều dọc, và là nơi tàn lửa từ các tòa nhà bên cạnh dễ bén vào.” Ông nói.

Tags #Cháy chung cư #Cháy HongKong

Viết bình luận đầu tiên