Tại sao người Nhật Bản sẵn sàng loại bỏ ô tô chỉ sau 5 năm sử dụng?

Nhật Bản được mệnh danh là "cái nôi" của ngành công nghiệp ô tô thế giới với những thương hiệu bền bỉ như Toyota, Honda hay Nissan. Tuy nhiên, một nghịch lý đang diễn ra ngay tại thị trường nội địa: vòng đời của những chiếc xe cá nhân tại đây lại cực kỳ ngắn ngủi. Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Kiểm tra Ô tô Nhật Bản (JAF), phần lớn các chủ xe quyết định chia tay "xế cưng" chỉ sau khoảng 5 đến 7 năm sử dụng, khi quãng đường di chuyển trung bình mới chỉ đạt từ 31,000 đến 43,500 miles.

Áp lực từ hệ thống kiểm định "Shaken"

Lý do hàng đầu khiến người Nhật không mặn mà với việc giữ xe cũ chính là "Shaken" - quy trình kiểm định an toàn kỹ thuật được xem là nghiêm ngặt nhất thế giới. Theo quy định, một chiếc xe mới sẽ được miễn kiểm định trong 3 năm đầu, nhưng sau đó, chủ xe bắt buộc phải mang đi kiểm định định kỳ mỗi 2 năm một lần. Chi phí cho mỗi lần thực hiện dao động từ 670 USD đến 2,270 USD, bao gồm phí dịch vụ, thuế trọng tải và bảo hiểm bắt buộc.

Khi xe càng cũ, các tiêu chuẩn kiểm định càng trở nên khắt khe, dẫn đến chi phí sửa chữa để đạt tiêu chuẩn an toàn tăng vọt theo thời gian. Đứng trước lựa chọn giữa việc chi trả một khoản tiền lớn để duy trì một chiếc xe đã qua sử dụng lâu năm hay đầu tư vào một chiếc xe mới với công nghệ hiện đại và tiết kiệm nhiên liệu hơn, đại đa số người dân Nhật Bản sẽ ưu tiên phương án thứ hai để đảm bảo sự an tâm tuyệt đối.

Gánh nặng thuế và chi phí vận hành

Chính phủ Nhật Bản áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi sang các dòng xe đời mới, thân thiện với môi trường. Khi một chiếc ô tô vượt qua cột mốc 13 năm tuổi, mức thuế trọng tải và thuế sở hữu xe sẽ tự động tăng từ 15% đến 20%. Mức phạt thuế này tiếp tục leo thang nếu xe đạt ngưỡng 18 năm tuổi, khiến việc sở hữu một chiếc xe cũ trở thành một gánh nặng tài chính thực sự.

Bên cạnh đó, Nhật Bản là quốc gia có chi phí nhân công thuộc hàng cao nhất thế giới. Khi một chiếc xe bắt đầu hỏng hóc, chi phí để thuê kỹ thuật viên lành nghề sửa chữa thường vượt quá giá trị còn lại của chính chiếc xe đó. Trong bối cảnh chi phí bãi đỗ xe tại các đô thị lớn như Tokyo vô cùng đắt đỏ, việc duy trì một phương tiện cũ trở nên phi lý về mặt kinh tế, biến việc đưa xe vào bãi phế liệu thành một quyết định hợp lý và thực dụng.

Bình luận biên tập

Bình luận: Việc người Nhật loại bỏ ô tô sớm không phải là sự lãng phí, mà là hệ quả từ một hệ thống chính sách ưu việt tập trung vào an toàn giao thông và bảo vệ môi trường, nơi chi phí duy trì cái cũ luôn đắt đỏ hơn việc đổi mới để phát triển.